Văn hóa Dân tộc Mông

Ảnh: Duy Công - Lễ hội Gâus Taox

Dân tộc Mông chiếm 51,65% dân số trên địa bàn huyện Sa Pa. Trước kia, Người Mông thích sống rải rác trên các sườn núi, hiện nay họ sống và sinh hoạt ở các xã: San Xả Hồ, Sa Pả, Lao Chải, Hầu Thào, Giàng Tả Phìn… 

Người Mông thường dựng nhà theo kiến trúc: nhà nền đất, khung gỗ tròn, vách gỗ ván, mái lợp gỗ Pơ Mu, chuồng lợn, chuồng trâu đặt ở ngoài sân. Trang phục của người Mông cũng rất đặc biệt: cả nam và nữ đều có áo khoác dài không tay, vạt dài. Đàn ông và trẻ con thường đội mũ quả dưa. Quần áo phụ nữ Mông ở Sa Pa không giống người Mông ở nơi khác: họ mặc quần lửng, quấn xà cạp, đội khăn xếp đen. Các họa tiết trên trang phục của người Mông đều được thêu bằng chỉ thô có đường nét mềm mại, màu sắc hoà vào nhau. Đồ trang sức của người Mông thường được chế tác bằng bạc, có nét thô, khoẻ.

Trong nhà người Mông có nhiều nơi linh thiêng, dành riêng cho việc thờ cúng như: thờ tổ tiên, thờ ma nhà, ma cửa, ma bếp… Những người biết nghề thuốc, biết làm nghề còn lập bàn thờ cúng vị tổ sư nghề của mình. Người Mông có nhiều lễ cúng kiêng cấm người lạ vào nhà, vào bản. Sau khi cúng ma, người ta thường đeo bùa để lấy khước.

Trước kia, người Mông có thói quen đốt rừng, phát hoang làm nương rẫy. Ngày nay, họ đã từ bỏ lối du canh du cư, chuyển sang san đắp sườn núi thành các ruộng bậc thang để trồng cấy. Ruộng bậc thang của người Mông ở ven các sườn thung lũng Sa Pa là các thửa ruộng được giới nghệ sỹ nhiếp ảnh, quay phim xếp vào loại đẹp nhất miền Tây Bắc.

Người Mông chủ yếu chăn nuôi trâu, bò, lợn, gà, ngựa… Con ngựa rất gần gũi và thân thiết với mỗi gia đình người Mông vì ngựa thồ là phương tiện vận chuyển rất hiệu quả trên vùng núi cao. Ngoài ngựa thồ, người Mông còn vận chuyển bằng gùi có hai quai đeo ở vai. Bên cạnh nghề chăn nuôi, người Mông còn phát triển đa dạng các nghề thủ công như: dệt vải, đan lát, rèn, làm yên ngựa, cương ngựa, đồ gỗ, các đồ đựng, làm giấy bản, làm đồ trang sức… phục vụ cho nhu cầu và thị hiếu của người dân. 

Thôn, Bản của người Mông thường có nhiều họ, trong đó có một hoặc hai họ giữ vị trí chủ đạo, có ảnh hưởng chính tới các quan hệ trong bản. Người đứng đầu bản có trách nhiệm điều chỉnh các mối quan hệ trong bản. Quan hệ trong bản được gắn bó chặt chẽ với nhau hơn thông qua việc thờ cúng chung thổ thần trong bản.

Người Mông bước vào Tết năm mới truyền thống từ đầu tháng 12 âm lịch, sớm hơn tết Nguyên Đán của người Kinh một tháng, theo cách tính lịch cổ truyền của người Mông, phù hợp với nông lịch truyền thống. Tết lớn thứ hai là Tết tháng 5 âm lịch. Đó là hai tết chính và lớn trong năm của người Mông. Người Mông thích chơi khèn, vừa thổi vừa múa. Khèn trống còn được sử dụng trong các lễ hội, trong các đám ma, trong lễ cúng cơm… Khèn lá, đàn môi là những phương tiện để thanh niên trao gửi tình cảm cho nhau. Người Mông có tục cướp vợ: Cô dâu đã qua lễ nhập môn, bước qua cửa nhà trai coi như đã thuộc vào dòng họ của chồng. Vợ chồng rất gắn bó với nhau, luôn bên nhau khi đi chợ, đi nương, thăm hỏi họ hàng… 

Trong các lễ hội của người Mông, quan trọng nhất là lễ hội Gầu Tào. Đây là lễ hội cầu phúc, cầu mệnh của bà con, thường diễn ra vào đầu tháng Giêng. Trong lễ hội này diễn ra các trò chơi dân gian, các sinh hoạt mang đậm nét văn hoá Mông.

Người Mông có dân số chiếm đa số trên địa bàn huyện Sa Pa, chính vì vậy đã góp phần rất quan trọng trong việc bảo tồn, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa trên địa bàn huyện Sa Pa.
NDC - Phòng VHTT
Tin khác
Tin tức


 
Danh sách video
  • Hướng dẫn quy trình bầu cử
  • Tuần Lễ hội Đền Mẫu Thượng Sa Pa năm 2021
  • Điểm tin và sự kiện nổi bật trong tuần 5- tháng 2/2021
1 2 3 
THƯ VIỆN ẢNH
Đăng nhập
  • Trong năm: 208,273
  • Tất cả: 1,742,908